Κερί μελισσών
Το κερί παράγεται από τους κηρογόνους αδένες των μελισσών. Παράγουν το κερί σα διαυγές υγρό, το οποίο στερεοποιείται αμέσως σχηματίζοντας μικρά λέπια στην επιφάνεια κάθε αδένα. Για την παραγωγή ενός κιλού κεριού οι μέλισσες πρέπει να καταναλώσουν 8,4 κιλά μέλι. Αποτελείται από ένα μείγμα εστέρων ανώτερων λιπαρών οξέων με ανώτερες μονοσθενείς αλκοόλες. Το κίτρινο χρώμα το αποκτά στη συνέχεια και οφείλεται σε λιποδιαλυτά καροτίνια που υπάρχουν στη γύρη. Είναι αδιάλυτο στο νερό και διαλυτό σε αλκοόλη ή βενζίνη. Λιώνει στους 64 °C και στερεοποιείται στους 63 °C.
Το κερί οι μέλισσες το χρησιμοποιούν για την κατασκευή κηρήθρας. Η κηρήθρα αποτελεί για το μελίσσι τον εσωτερικό σκελετό της φωλιάς του και πρόκειται για ένα θαύμα αρχιτεκτονικής δομής. Εκεί αποθηκεύεται το μέλι και η γύρη από τις μέλισσες κι εκεί γίνεται και η εκτροφή του γόνου. Η κηρήθρα αποτελείται από εξαγωνικά κελιά χτισμένα σε οριζόντια διάταξη και από τις δύο πλευρές. Η βάση κάθε κελιού είναι τοποθετημένη με τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε να αποτελεί σημείο ένωσης τριών κελιών της πίσω πλευράς της κηρήθρας. Αυτό δίνει αντοχή στην κηρήθρα και εξοικονομεί χώρο και κερί. Όλα τα κελιά έχουν μια μικρή κλίση προς τα πάνω για την προστασία του γόνου και του μελιού από ολίσθηση. Για την κατασκευή της κηρήθρας, οι εργάτριες αφαιρούν με τη βοήθεια των πίσω ποδιών τους, τα λέπια κεριού από τους κηρογόνους αδένες και πλάθουν το κερί στα σαγόνια τους , αφού το μουσκέψουν με εκκρίσεις από τους σιελογόνους αδένες. Αρχίζουν την κατασκευή της κηρήθρας σχηματίζοντας ένα καλούπι με άμορφο κερί και στη συνέχεια αφαιρούν και προσθέτουν κερί εως ότου σχηματιστούν τα γνωστά μας εξαγωνικά κελιά.
Οι κύριες πηγές κεριού για τον άνθρωπο είναι τα απολεπίσματα, που είναι κερί που τοποθετούν οι μέλισσες για να σφραγίσουν κελιά στα οποία έχουν αποθηκεύσει μέλι, οι κηρήθρες, που για οποιοδήποτε λόγο, έχουν υποστεί ζημιά και δε μπορούν να χρησιμοποιηθούν, οι κηρήθρες που χτίζουν οι μέλισσες άναρχα σε κυψέλες που έχουν παραμεληθεί, οι κηρογέφυρες και οι προσθήκες κηρηθρών που χτίζουν οι μέλισσες μεταξύ των πλαισίων και τέλος τα υπολείμματα που παραμένουν πάνω στα πλαίσια μετά την απομάκρυνση των κηρήθρων.
Η υψηλή τιμή του κεριού οδηγεί ορισμένους ασυνείδητους στη νοθεία του. Η συνηθέστερη νοθεία γίνεται κυρίως γίνεται κυρίως με τη πρόσμιξη μικρών ή μεγαλύτερων ποσοτήτων παραφίνης. Η προσθήκη παραφίνης κάνει το κερί πιο μαλακό και πιο εύπλαστο. Η νοθεία μπορεί εύκολα να διαπιστωθεί με τη μέθοδο που βασίζεται στη διαφορά ειδικού βάρους μεταξύ κεριού και παραφίνης. Το κερί έχει ειδικό βάρος 0,965 ενώ η παραφίνη μικρότερο. Γεμίζουμε ένα δοχείο μέχρι τη μέση με νερό και τοποθετούμε μέσα σ’ αυτό ένα κομμάτι καθαρό αγνό κερί, το οποίο επιπλέει. Στη συνέχεια προσθέτουμε σιγά σιγά οινόπνευμα μέχρι να βυθιστεί το κομμάτι του κεριού. Στο μίγμα αυτό μπορούμε να τοποθετήσουμε ένα κομμάτι από το ύποπτο κερί. Αν βυθιστεί σημαίνει ότι είναι αγνό κερί, αντίθετα αν επιπλεύσει είναι νοθευμένο.
Το κερί που παράγεται από τη μέλισσα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη κατασκευή κεριών και λαμπάδων, στη παρασκευή καλλυντικών και στη φαρμακοποιία, στη παρασκευή βερνικιών και λιπαντικών και στις καλές τέχνες (κέρινα ομοιώματα).
